W dniu 8 listopada 1911 roku inżynier górnik Antoni Minkiewicz zgłosił chęć założenia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Olkuszu. Od pierwszych chwil powołania Oddziału PTK sekcja muzealna działała bardzo prężnie. Pierwsza siedziba PTK w Olkuszu to udostępnione dwa pokoje w "Resursie Obywatelskiej", wtedy zbiory muzeum liczyły około 400 eksponatów, w 1913 roku liczą już 1000 eksponatów. Wybuch wojny w 1914 roku przerywa na 2 lata prace w Muzeum. W 1916 roku zostaje wznowiona działalność PTK i Muzeum. W roku 1916 zostało przeniesione do budynku Komitetu Ratunkowego. Następnie muzeum przenosi swoje zbiory do nowego budynku byłej Szkoły Powszechnej - Żeńskiej.

Wybuch wojny w 1939 roku przerywa po raz kolejny działalność PTK i Muzeum w Olkuszu. W czasie okupacji zbiory muzealne zabezpieczono przed grabieżą przechowując je w mieszkaniach prywatnych działaczy PTK. Po zakończeniu działań wojennych gromadzeniem rozproszonych zbiorów zajął się Bronisław Czarnicki udostępniając pokój we własnym mieszkaniu. W 1940 roku ponownie wznawia swą działalność Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Olkuszu. Inż. Bronisław Czarnicki w 1950 roku wyjeżdża z Olkusza, a zbiory zostają zmagazynowane w piwnicach "Remizy Drogowej" i "Konsumów" aż do 1957 roku. W roku 1957 Zarząd PTK otrzymał lokal w budynku przy ul. Sławkowskiej - obecnie restauracja "Gwarek". Niestety w roku 1963 zbiory muzealne znów zostają przeniesione do innego lokalu, tym razem na ul. Floriańską. Cenne zbiory muzealne w jakie wzbogaciło się Muzeum w latach 1957 - 1963 nie mogły być eksponowane w tak małym pomieszczeniu. Staraniem Zarządu Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Olkuszu otrzymano odpowiedni lokal w budynku przy Rynku 20. W 1965 roku przeniesiono tam zbiory.

Kamienica i jej zabytkowe wnętrza stanowią piękną oprawę dla cennych zbiorów mówiących o historii miasta, regionu i górnictwa kruszcowego.

Zbiory muzealne dzielą się na cztery zasadnicze działy:
- dział historii miasta Olkusza i Ziemi Olkuskiej,
- dział etnograficzny,
- dział - ekspozycja górnictwa kruszcowego i dział geologiczny,
- biblioteka i zbiory bibliograficzne.

Jedna z sal zbiorów górniczych otrzymała imię inż. Antoniego Minkiewicza. Było to w 1972 roku w roku obchodu 60 - lecia muzeum.
Organizowane są wystawy czasowe.
Społecznym kustoszem Muzeum jest Pani Janina Majewska. Uchwałą Zjazdu Oddziału PTTK (marzec 1989) Muzeum otrzymuje imię inż. górnika Antoniego Minkiewicza. Jego popiersie - dar artysty rzeźbiarza Władysława Marczukiewicza patronuje zbiorom Muzeum.

Do najcenniejszych zbiorów można zaliczyć: gmerk wykuty w kamieniu, miecz katowski, mapy, rękopisy, zbiór monet, ikonografia i świątki.

Zbiory zawierają ponad 2200 eksponatów (nie licząc monet i fotografii), a księgozbiór zawiera ponad 1200 tomów.
Stała ekspozycja to - historia Olkusza, górnictwa kruszcowego i dział etnograficzny. Organizowane są również wystawy czasowe.

Na dzisiejszy wygląd muzeum, jego zasobność i znaczenie, złożyły się wysiłki i praca kilku pokoleń twórców i miłośników, obywateli miasta Olkusza i Ziemi Olkuskiej propagujących ideę Aleksandra Janowskiego: "Przez poznanie do umiłowania Kraju, przez umiłowanie do czynów ofiarnych".

Muzea:
Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej | Afrykanistyczne | Dworek Machnickich